ایده تأسیس صندوقهای سرمایهگذاری ارزی در کشور با هدف تخصیص بهینه منابع ارزی مازاد و سرگردان به مصارف ارزی با اهمیت و اولویت دار در کشور شکل گرفت. با شدت گرفتن تحریمها و افزایش نرخ ارز، تقاضا جهت سرمایهگذاری در ارزهای رایجی چون دلار و یورو افزایش یافت و بسیاری از سرمایهگذاران نسبت به خرید این ارزها با هدف حفظ ارزش سرمایه خود در برابر تورم پیش رو اقدام نمودند که نهایتا ارز خریداری شده عمدتا در هیچ بانکی نیز سپردهگذاری نشده و نهایتا در نزد سرمایهگذاران است. از طرفی بسیاری از سرمایهگذاران چه حقیقی و چه حقوقی منابع ارزی در خارج از ایران دارند که این منابع بصورت بلا استفاده در حسابهای بانکی سرمایهگذاران سپرده شده که سپرده شدن این منابع نیز در بانکهای خارجی نهایتا نتیجهای برای اقتصاد کشورمان در بر نخواهد داشت. همچنین بانک مرکزی بهعنوان سیاستگذار بازار ارز در سال ۱۴۰۲ با هدف تأمین مالی کلان پروژههای صنعتی که دارای درآمدهای آتی ارزی خواهند بود (پروژههای اولویت دار)، در ابتدا اقدام به تصویب و ابلاغ دستورالعمل اجرایی عرضه اوراق مرابحه ارزی نمود. عرضه این اوراق علاوه بر آنکه یک ابزار سرمایهگذاری را در اختیار فعالان اقتصادی قرار میدهد؛ میتواند با تجهیز منابع مالی ارزی و توسعه طرحهای ناتمام صنعتی، به تدریج زمینه افزایش درآمدهای ارزی کشور را فراهم آورده و در ثبات نظام اقتصادی کشور، نقش موثری ایفا کند. اما این اوراق بصورت عرضه خصوصی و دارای کف خرید یک میلیون دلاری(یا یک میلیون یورویی) بوده و دارای بازارگردان نیست، فلذا گزینه مناسبی برای سرمایهگذاران با منابعی ارزی کلان در بازار ارز خواهد بود. و سرمایهگذاران خرد استقبالی از این ابزار سرمایهگذاری نخواهند کرد. در حال حاضر ۷ مورد انتشار این اوراق، مجموعا اوراق یورویی به حجم ۳۷۰ میلیون یورو و اوراق دلاری به حجم ۷۰ میلیون دلار از طریق مرکز مبادله ارز و طلا و با مجوز بانک مرکزی انجام شده است.
بر همین اساس نهایتا بانک مرکزی با هدف جمع آوری منابع ارزی خرد و تخصیص بهینه این منابع به پروژههای اولویت دار و همچنین با هدف ایجاد بازار ثانویه فعال برای اوراق مرابحه ارزی تصمیم به تأسیس صندوقهای سرمایهگذاری ارزی نمود. با تأسیس این صندوقها منابع ارزی خرد و کلان میتوانند در این صندوقها جمع آوری شده و مدیر صندوق نسبت به خرید اوراق مرابحه ارزی پروژههای کلان و با اهمیت کشور اقدام کنند. بخشی از منابع صندوق نیز مطابق اساسنامه و امیدنامه در نظر گرفته شده برای این صندوقها قابلیت سرمایهگذاری در سپردههای بانکی و امکان تنزیل اسناد اعتباری ارزی را نیز خواهد داشت.
بنابراین با تأسیس این صندوقها سرمایهگذاران فرصتی برای سرمایهگذاری ارزی با بالاترین سود ارزی موجود در کشور را خواهند داشت. چرا که مصارف در نظر گرفته شده برای صندوق به گونهای است که مدیر صندوق (که از نهادهای حرفهای فعال در بازار سرمایه خواهد بود) با تخصیص منابع ارزی به این مصارف بصورت حرفهای، سودی بالاتر از سپردههای ارزی موجود در کشور را فراهم خواهد نمود. بنابراین فرصتی بسیار ویژه برای تمام کسانی که ارز داشته و آن را در سپردههای با سود پایین و یا در خانه نگه داری مینمایند، فراهم خواهد شد که علاوه بر امنیت سرمایهگذاری، سود ارزی بسیار مناسبی را حتی در مقایسه با بازار جهانی برای سرمایهگذاران ایجاد خواهد نمود. فرصتی دیگر با تأسیس این صندوقهای برای منابع ارزی با سرمنشاء خارجی فراهم خواهد شد که دارندگان این منابع بتوانند با سرمایهگذاری در این صندوقها علاوه بر تخصیص منابع خود به پروژههای اولویت دار کشور، منابع ارزی خود را در گزینهای با سود بالاتر نسبت به بانکهای خارجی سرمایهگذاری نمایند و همچنین امکان دریافت اصل و سود را در خارج از کشور خواهند داشت.
اما از جمله چالشهای پیش رو برای تأسیس این صندوقها در کشور، جلب اعتماد سرمایهگذاران و آشنا نمودن آنان با این مدل سرمایهگذاری است که البته تجربیات موجود در حوزه صندوقهای سرمایهگذاری مشابه در کشور نشان میدهد که شاید سرمایهگذاران به دلیل داشتن ابهامات زیاد در ابتدا نسبت به سرمایهگذاری در این صندوقها مقاومت نمایند ولی به مرور زمان و با کسب اطلاعات بیشتر به طور قطع، اعتماد به این حوزه نیز جلب خواهد شد. بطور مثال از جمله صندوقهای سرمایهگذاریای که در کشور بر پایه یک دارایی که توان تطبیق با تورم و افزایش نرخها را داشته باشد، صندوقهای طلا است که در ابتدا حجم قابل ملاحظهای نداشتند ولی با آشنایی سرمایهگذاران با این صندوقها و همچنین با افزایش نرخ ارز، میزان استقبال از این دست از صندوقها در طی سالیان اخیر به طور بسیار چشمگیری افزایش یافته است، بطوریکه در حال حاضر جزء جدایی ناپذیر پرتفویهای سرمایهگذاران حرفهای میباشد. لذا به نظر میرسد در ابتدا چالش با اهمیت در جلب اعتماد سرمایهگذاران وجود داشته باشد که با رفع ابهامات به مرور از میان خواهد رفت.
-
محدثه رزاقی - معاون خدمات مالی تأمین سرمایه خلیج فارس
نظر شما